Mayo County Council logo
Navigation

Trá an Rois, Cill Ala

Photo of Ross Strand

Trá an Rois, Cill Ala

Trá ghainmheach suite ar chladach Chuan Chill Ala is ea trá an Rois. Inbhear fairsing triantánach is ea Cuan Chill Ala, le réileán láibe ar an dá thaobh de chuisle na Muaidhe. Tá neart bia sa cheantar chun éanlaith fhiáin agus lapairí a chothú, éin ar nós an mhallaird, seil-lachan, crotaigh, praslachan, eala glóraí, lachan rua agus feadóige buí. Is díol spéise ó thaobh na luibheolaíochta de iad na riasca goirt a chothaíonn an searg rua. Cothaíonn na dumhcha in aice leo féar Whitlow atá ina phlanda sléibhe, agus tá sraith mhaith dumhcha le fáil freisin ar an droim fada ar a dtugtar an Bheartrach. Tá tábhacht nach beag ag baint le líon na n-éan a fhaightear i gCuan Chill Ala, ach d'fhéadfadh an líon sin a athrú dá gcuirfeadh aon cheo isteach ar mhéid na n-orgánach inveirteabrach a itheann siad. 

 

 

            Crotach                                                    Eala Ghlórach

 

Eiscir ag Cill Ala

Téann an príomhbhóthar as Cill Ala go Béal an Átha trí dhroim eascrach ar an taobh ó dheas den bhaile, agus tá taobhanna thuaidh agus Oirthuaidh an droma seo tiubh le scrobarnach choill. Is gné suntasach den choillearnach seo é éagsúlacht an fhlóra talún a bhfuil raon níos fairsinge le fáil ann ná mar a mbeifí ag súil leis in iarthar na hÉireann. I measc na luibheanna a fhaightear ann tá lus na gaoithe, seamsóg, cúlarán, bodán coille, lus moileas agus sú talún fhiáin, rud a thugann le fios go bhfuil go leor aoile i ngairbhéal na heascra. Léiríonn líon mhór na raithneach agus na n-aelusanna móra duilleacha a imeallach is a fhaide siar is atá an áit seo.

Is gnéithe spéisiúla tíre iad eascracha, cruthaithe ag na hoighearshruthanna agus a tháinig an fhorbairt is críochnúla orthu in Éirinn. Ach mar sin féin, tá siad tearc go leor i Maigh Eo agus is fíorannamh a fhaightear clúdaithe le coillearnach iad. Toisc gurb as gaineamh agus gairbhéal den chuid is mó a dhéantar eascracha, bíonn siad i mbaol tochailte i gcónaí.

Dumhcha

Titeann gaineamh a scuabadh isteach ón bhfarraige ag an ngaoth go sruthlíneach thar timpeall ar bhacainn éigin. Déanann plandaí coilíniú ar na cairn bheaga ghainimh seo. De réir mar a leanann sil-leagan an ghainimh ar aghaidh cuireann an duilliúr leis lena sil-leagan féin, agus nascann fréamhchóras na bplandaí an gaineamh ina ndumhcha ísle i dtús fáis. De réir mar a ardaítear na dumhcha seo, comhtháthaíon siad go comhthreomhar le líne an chladaigh. Déanan plandaí eile atá ag forbairt coilíniú orthu siúd, agus is ar an gcaoi seo a leanann na dumhcha ag fás.

Creimeadh Dumhcha

Bíonn gach dumhach nach mór i mbaol creimeadh, agus is logáin séidte is cúis leis go minic. Tarlaíonn seo nuar a bhíonn fáil ag an ngaoth ar an ngaineamh ag an gcírín faoin bhfásra, agus déantar creimeadh ar an dromchla go sciobtha agus tarlaíonn logáin dá bharr seo. De réir mar a shéideann an ghaoth isteach ann, méadaítear an logán go dtí go bhfuil sé chomh leathan sin go laghdaítear tionchar na gaoithe ann.  Fágann sé so féarach duimhche réchnocach ar a dtugtar machaire mara. Tarlaíonn tulchreimeadh nuair a leagann tonnta stoirme aghaidh iomlán an chórais duimhche i dtreo na farraige. Is iad na comharthaí aithne fána ghéar de ghaineamh scaoilte agus fásra círín ina dtomóga ag sleabhcadh. Tá lámh ag an duine daonna i gcreimeadh na ndumhcha chomh maith. Bíonn limistéir mhóra dumhcha i mbaol ó chreimeadh gaoithe de bharr baint scaineagáin agus gainnimh.

Éanlaith

Feictear lapairí ar nós an naoscaí, an philibín agus an roilligh sa cheantar seo go minic.                                                                       

 

Snipe

 Naoscach

 RoilleachOystercatcher

Is iomaí cineál faoileán a thugann cuairt ar an trá ann chomh maith, an faoileán bán, an saidhbhéar, an sléibhín, an droimneach mór, an droimneach beag agus an foileán scadán san áireamh.

Lesser Black Backed Gull

Droimneach Beag

 

Feictear geabhróga ann freisin, agus ina measc siúd is minice a fheictear tá an gheabhróg Artach, an gheabhróg agus an gheabhróg scothdhubh.

D’fheadfaí broighill agus seagaí a fheiceáil chomh maith.

Arctic Tern

 

 

Geabhróg Artach

Sandwich Tern‎Geabhróg Scothdhubh 

 

ShagSeaga  CormorantBroigheall

Léarscáil de Thrá an Rois (Document)

Léarscáil de Thrá an Rois le heochair eolais (Béarla)
Formats Available:


Tránna Mhaigh Eo

An Rannóg Comhshaoil
An Dara hUrlár
Áras an Chontae
An Meal
Caisleán an Bharraigh
Co. Mhaigh Eo
Teileafón : Teileafón: (094) 9024444
R-phost : environment@mayococo.ie
Oscailte: 9:00 r.n. go 1:00 i.n. agus 2:00 r.n. go 5:00 i.n

  More Mayo County Council and Local Government Websites