Mayo County Council logo

Dó sa Chlós Cúil

Dó sa Chlós Cúil

Tugtar Dó sa Chlós Cúil ar dhó bruscair gan smacht. Áirítear leis bruscar ar bith a dhóitear i dtine oscailte, i sorn, nó aon fhearas eile a dhónn breosla soladach, nó fiú amuigh faoin aer.Baineann sé le dó dramhaíola glaise agus dramhaíl a dhónn tógálaithe ar láithreáin tógála. Tagann na fearais ar a dtugtar gléasanna dóite bruscair nó loisceoirí dramhaíl tí faoina scáth chomh maith.

Na Fadhbanna

Crá croí a bhí i ndó sa chlós cúil nuair a mhill na smúiteáin uaidh na héadaigh ar líne níocháin na gcomharsan. San am atá caite ba é crá croí an deataigh an t-aon chúis nach ndéanfaí dramhaíl a dhó. Ábhar simplí a bhí sa dhramhaíl a dhóití an tráth sin – adhmad, páipéar agus bia orgánach nár itheadh. Ach ní hamhlaidh an scéal sa lá atá inniu ann agus tionchar na heolaíochta go mór i bhfeidhm ar a ndóimid. Úsáidtear ceimicí go forleathan anois chun rudaí a chaomhnú agus a fheabhsú, agus cuirtear miotail agus plaisteach i mbeagnach chuile rud a dhéantar faoi láthair.  Tá an cineál dramhaíl atá againn athraithe as éadan dá bharr.

Múch Nimhiúil

Is beag bruscar nach ngintear fotháirgí contúiteacha agus nimhiúla nuair a dhóitear é. Ní scriostar iad seo sa tine agus cuirtear amach san aer a ghlacaimíd inár scamhóga iad. D’fhéadfadh impleachtaí tromchúiseacha fadtéarmacha a bheith ag na truailleáin seo ar ár sláinte. Ní theastaíonn ach fíorbheagán díobh chun damáiste a dhéanamh dár sláinte, agus scaoiltear leo nuair a dhóitear táirgí clóirínithe ar nós plaistigh agus tuaslagóirí áirithe.  Is féidir leo dochar a dhéanamh dár gclóis chúil chomh maith nuair a thiteann siad go talamh sa bháisteach. Ní ceart go dtarlódh a leithéid seo de dhó gan smacht ar chor ar bith. Mar shampla, má dhónn tú adhmad ar a bhfuil péint nó ábhar leasaithe eisítear gal atá an-nimhneach ar fad. Is amhlaidh an scéal nuair a dhóitear páipéar atá faoi bhrat plaisteach nó ar a bhfuil cineálacha áirithe dúch, nó an gliú a úsáidtear chun na leathanaigh i leabhar a ghreamú dá chéile.

An Dlí

Cuireann an píosa reachtaíochta I.R. Uimh. 538 de 2015 – Na Rialacháin um Bainistiú Dramhaíola (Cosc ar Dhramhaíl a Dhiúscairt trí Dhó) (Leasaithe) 2015 cosc ar dhó sa chlós cúil. Seo a leanas príomhphointí na reachtaíochta nua seo, ach ní féidir glacadh leis an míniú seo mar an dlí féin.

  • Is cion é dramhaíl de shaghas ar bith – dramhaíl ón ngairdín san áireamh – a dhó.
  • Is cion é fearais ar nós “loisceoirí dramhaíl tí” a úsaid chun dramhaíl a dhó.
  • Is cion é dramhaíl tí a dhó i sorn nó sa tinteán.
  • Tá díolúine ann d'fheirmeoirí a cheadaíonn dóibh adhmad neamhchóireáilte/neamhfhabhtaithe, crainn, gearrthóga, duilleoga, sceacha, nó ábhar eile dá leithéid a gineadh trí ghníomhaíochtaí feirme a dhó, nuair nach bhfuil aon bhealach eile ann chun fáil réidh leo. (Ní bhaineann an díolúine seo ach le dramhaíl a gineadh trí ghníomhaíochtaí feirme.  Dá bhrí sin, ní áirítear leis duilleoga/féar/sceacha ó ghairdín sa bhaile mar shampla).
  • Beidh an díolúine seo i bhfeidhm go dtí 1 Eanáir 2018.  Beidh cosc iomlán ar dhó ón dáta sin amach ach amháin má dhéantar iarrtas ar Theastas Clárúcháin faoi na Rialacháin um Bainistiú Dramhaíola (Ceadú agus Clárú Ionad).
  •  Go dtí  Eanáir 2018: Fágtar faoi na feirmeoirí é breathnú isteach ar na bealaí eile bainistithe dramhaíola glaise atá neamhdhíobhálach don chomhshaol sula ndóitear í.  Ina measc siúd d'fhéadfaí méid na dramhaíola a laghdú, í a úsáid ar an athuair, nó í a athchúrsáil trí stialladh, múiríniú nó smiotadh.
  • Tagann an díolúine i bhfeidhm nuair nach bhfuil aon bhealach eile chun fáil réidh leis an dramhaíl ghlas – a gineadh trí ghníomhaíochtaí feirme – infheidhmithe, nó nuair nach féidir fáil réidh léi ar chostas réasúnta.
  • Ní mór don fheirmeoir (sealbhóir na dramhaíola) iarratas a dhéanamh ar an údarás áitiúil agus fógra reachtúil a shíniú sula ndóitear an dramhaíl atá i gceist.
  • Caithfear cloí le treoracha diana nuair a dhóitear dramhaíl ghlas (a gineadh trí ghníomhaíochtaí feirme).  Baineann na treoracha seo le núis a theorannú, sláinte daoine a chosaint, agus truailliú comhshaoil a sheachaint mar shampla.
  • Ceadaítear fuílleach adhmaid neamhchóireáilte nó neamhfhabhtaithe, nó ábhar eile dá leithéid, a dhó i mbeárbaiciú chun bia a chócaráil.
  • Ceadaítear fuíollach adhmaid neamhchóireáilte nó neamhfhabhtaithe, nó ábhar eile dá leithéid, a dhó ar ócáidí ar leith de réir mar a bheartaíonn an t-údarás áitiúil.

 

Nós imeachta d’fheirmeoirí ar mian leo dramhaíl ghlas ginte ag gníomhaíochtaí feirmeoireachta a dhó

Ní mór don iarratasóir foirm iarratais, agus í sínithe, a leagan isteach. Ní mór na cáipéisí a leanas a leagan isteach leis: (1) Fianaise nach bhfuil an costas mótaithe réasúnta i gcomhthéacs a ghnó, (2) Grianghraf a léiríonn cineál agus méid na dramhaíola, agus (3) Léarscáil den tsraith Discovery (Scála 1:50 000) ar a marcáiltear go sonrach le ‘X’ mar atá sé beartaithe an dó a dhéanamh.

Foirm Iarratais chun Dramhaíl Ghlas a Dhó (i nGaeilge):  Foirm Iarratais chun Dramhaíl Ghlas a Dhó
Foirm Iarratais chun Dramhaíl Ghlas a Dhó (i mBéarla):  Application Form for Burning of Green Waste 

Mótú mar mhodh bainistithe dramhaíola

Is bealach eile é chun déileáil le hábhar adhmadach a ghlantar ó thalamh talmhaíochta ná é a mhótú, a smiotadh nó a mhionstialladh. Is féidir an táirge deiridh a úsáid ar an athuair ansin sa ghairdín nó i gcomhair tírdhreacadh timpeall an bhaile.

Uaireanta is féidir an trealamh mótaithe a fháil ar iasacht ó ghnólachtaí áitiúla fruilithe uirlisí, ach má bhíonn go leor ábhair i gceist ní miste crannlia, lena fhearas speisialta, a fháil chuige.

Seo a leanas sonraí teagmhála le haghaidh seirbhísí mótaithe/crannlianna.

Ambrose Gaughan: 094 9258383 (Ceantar Bhéal Easa),      
Noel McEllin:  094 9032133 (Caisleán an Bharraigh),      
Thomas O'Rourke:  094 9374981 (Clár Chlainne Mhuiris) 
Ronan Grehan: 087 7590677 ronangrehan@gmail.com www.fuchsialandscapes.com

Chuir na gnólachtaí seo a sonraí teagmhála chuig Comhairle Contae Mhaigh Eo, ach tá gnólachtaí eile ar fáil chomh maith. Breathnaigh sna Golden Pages, ar an idirlíon, nó sna meáin áitiúla i gcomhair tuilleadh sonraí.

Réiteach an Scéil

Is é an t-aon réiteach atá ar an scéal ná an méid dramhaíola a ghinimid a laghdú. Is féidir seo a bhaint amach trí athruithe a dhéanamh agus muid i mbun siopadóireachta. Caithimid uile go léir gearradh siar ar an dramhaíl seo againne agus athúsáid a dhéanamh más féidir linn.

Athúsáid

Ba chóir dúinn ar fad breathnú ar an dramhaíl a ghinimid chun teacht ar dheiseanna chun athúsáid a dhéanamh. Ba cheart earraí agus ábhar a rachadh go hionaid athchúrsála de ghnáth a athúsáid más féidir. Soithí folmha mar shampla – an féidir iad a sheoladh ar ais nó a úsáid arís?

Athchúrsáil

Is í athchúrsáil an dara rogha is fearr. Ba cheart dúinn an dramhaíl a scaradh ina cineálacha éagsúla. Más féidir athchúrsáil a dhéanamh ar chuid de, gloine agus cannaí mar shampla, ba cheart iad a thógáil chuig banc athchúrsála nuair atá tú ar do bhealach áit éigin eile, seachas tabhairt faoi thuras don ghnó sin amháin.

Múiríniú Baile

Gliogáil anseo chun foghlaim conas múirín a dhéanamh sa bhaile.

Teicstílí

Má tá teicstílí nó bróga agat nach bhfuil róchaite, déan iad a ní agus a chur i málaí sa chaoi gur féidir leat iad a chur i mbanc teicstílí an chéad uair eile atá tú ag dul thairis. Glacann roinnt siopaí carthanachta lena leithéid d’ábhar freisin, ach glaoigh orthu roimh ré le fáil amach an nglacfaidh siad leo.

Páipéar, Plaisteach agus Miotail

Déan teagmháil le d’Údarás Áitiúil le liosta de na bailitheoirí ceadaithe a fháil sula dtugann tú a bhfuil fágtha de do chuid dramhaíola dóibh. Caithfidh gach bailitheoir dramhaíola Cead Bailithe Dramhaíola a bheith acu sula nglacann siad le dramhaíl. Tá eolas i dtaobh ceadanna bailithe dramhaíola ar fáil ón Oifig Náisiúnta um Cheadanna Bailithe Dramhaíola ar 057 9357428. Is coir é do chuid dramhaíola a thabhairt do chonraitheoir nach bhfuil Cead bailí Bailithe Dramhaíola acu. Má tá aon amhras ort, déan teagmháil leis an Rannóg Comhshaoil de chuid na Comhairle Contae.

Rannóg Comhshaoil

An Dara hUrlár, Comhairle Contae Mhaigh Eo
Áras an Chontae
An Meal
Caisleán an Bharraigh
Teileafón : (094) 902 4444
Contact Form: Déan Gearáin nó Fiosrúchán ar líne
R-phost : Environment@mayococo.ie
Oscailte: 9:00 r.n. go 1:00 i.n.
agus 2:00 i.n. go 5:00 i.n.

  More Mayo County Council and Local Government Websites