Mayo County Council logo

Oidhreacht: Oidhreacht Nádúrtha

Photo of Keel Beach, Achill Island

Oidhreacht Nádúrtha

Tá flúirseacht ghnáthóga fiadhúlra éagsúla le fáil i dtírdhreach Mhaigh Eo, iad uilig ag iompar neart speicis ainmhíocha agus plandacha. I ngeall ar an tábhacht a bhaineann leo seo sa chomhtéacs náisiúnta agus Eorpach, is gá limistéir a ainmniú chun na speicis seo a chaomhnú. I measc na ngnáthóga seo tá portaigh, lochanna, turlaigh, dumhcha, aillte cósta agus coillearnaí dúchasacha. Tá breis agus 27% d'achar talún Mhaigh Eo sainithe le haghaidh chaomhnú an dúlra.

Photo of a small Mayo river

Tá freagracht ar chosaint na limistéar sainithe seo ag Rannóg Páirceanna Náisiúnta agus Fiadhúlra de chuid na Ranna Comhshaoil, Oidhreachta agus Rialtais Áitiúil, agus is féidir teagmháil a dhéanamh leis an maoirseoir fiadhúlra áitiúil ag an Oifig Réigiúnach ag Log Dubh Mór, Baile Chruaich, Co. Mhaigh Eo, fón 098-49996.

Cé go bhfuil na ceantair chaomhnaithe seo tábhachtach agus go bhfuil gá lena gcosaint, tá an tábhacht chéanna ag baint le caomhnú an dúlra sa chontae uilig go léir; cuireann na coillearnaigh ársa, na fálta sceach, na lochanna is na haibhneacha  le héagsúlacht shaibhir na speiceas is na ngnáthóga taobh istigh den chontae.

Féach ar léarscáil na Limistéar Oidhreachta Nádúrtha (NHAanna) (Béarla) (gif - 238 kb)


Féach ar léarscáil na Limistéar faoi Chaomhnú Speisialta (SACanna) (Béarla) (gif - 271 kb)


Féach ar léarscáil na Limistéar faoi Chosaint Speisialta (SPAanna) (Béarla) (gif - 47 kb)


Féach ar léarscáil ag taispeáint na limistéar uile sainithe le haghaidh chaomhnú an dúlra i Maigh Eo (Béarla) (gif - 47 kb)


Limistéir Oidhreachta Nádúrtha (NHAanna)

Tá limistéir a bhfuil tábhacht náisiúnta ag baint leo molta mar Limistéir Oidhreachta Nádúrtha (NHA). Faoi Acht um Fhiadhúlra (Leasú) 2000 tabharfar cosaint dhlíthiúil ó dhamáiste do na limistéir seo ón dáta ar moltar go foirmiúil iad.

Tá roinnt de na NHAanna seo sainithe freisin mar Limistéir faoi Chaomhnú Speisialta (SAC) agus Limistéir faoi Chosaint Speisialta (SPA).

Cliceáil anseo chun liosta na Limistéar Oidhreachta Nádúrtha (NHAanna) a fheiceáil.

Limistéir faoi Chaomhnú Speisialta (SACanna)

Is iad na Limistéir faoi Chaomhnú Speisialta na ceantair fhiadhúlra in Éirinn a bhfuil fíorthábhacht aitheanta leo sa chomhthéacs Eorpach chomh maith. Roghnaítear agus sainítear iad tríd an Treoir maidir le Gnáthóga ón Aontas Eorpach (92/43/EEC), a trasuíodh go Dlí na hÉireann i Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Gnáthóga Nádúrtha) 1997. Tugann an Treoir liosta de ghnáthóga agus de speicis áirithe agus cuirtear iallach ar Éirinn L.S.C. a shainiú chun iad seo a chosaint; i measc na ngnáthóga seo tá bratphortach, portach ardaithe, turlaigh, dumhcha, lochanna, aibhneacha agus coillearnaigh. Caithfear cosaint a sholáthar do na speicis Éireannacha a leanas: an bradán, an deilf bholgshrónach, an madra uisce agus raithneach Chill Airne. Tugtar stádas 'tosaíochta' do ghnáthóga áirithe agus tá riachtanais níos airde orthu seo maidir le cosaint agus sainiú láithreáin.

Cliceáil anseo chun liosta na Limistéar faoi Chaomhnú Speisialta (SACanna) atá molta do Mhaigh Eo a fheiceáil

Limistéir faoi Chosaint Speisialta (SPAanna)

Is iad na Limistéir faoi Chosaint Speisialta (SPAanna) na láithreáin a bhfuil tábhacht acu d' éanlaith, agus tagann na príomhthreoracha faoina sainiú ón Treoir maidir le hÉin ón Aontas Eorpach (79/409/EEC). Déanann an Treoir foráil ar speicis liostaithe atá annamh nó i mbaol, an Eala Ghlórach, an Fabhcún Gorm agus an Traonach ina measc. Déanann sí foráil freisin ar na speicis imirceacha atá coitianta, na géanna agus na lapairí mar shampla, maraon leis na bogaigh a bhfuil tábhacht idirnáisiúnta ag baint leo d'éanlaith imirceach.

Cliceáil anseo chun féachaint ar liosta na Limistéar faoi Chosaint Spesialta (SPAanna) atá molta do Chontae Mhaigh Eo

Nuair a thógtar na Limistéir faoi Chosaint Speisialta (SACanna)  agus na Limistéir faoi Chaomhnú Speisialta (SPAanna)  le chéile, is cuid iad de 'Natura 2000'. Is líonra é seo de limistéir a bhfuil cosaint orthu ar fud an Aontais Eorpaigh.

Páirc Náisiúnta Bhaile Chruaich

Bunaíodh Páirc Náisiúnta Bhaile Chruaich ar an 1 Samhain 1998. Tá 11,779 heicteár de bhratphortach an Atlantaigh inti, agus í lonnaithe i gceantar Na Aibhne Duibhe agus an Néifinn Bhig in Iarthuaisceart Mhaigh Eo. Tá cuid den bhratphortach is tábhachtaí san Eoraip le fáil anseo. Iniaitear na bratphortaigh seo mar ghnáthóga le tosaíocht in Iarscríbhinn 1 den Treoir maidir le Gnáthóga. Tá bratphortaigh Iarthar na hÉireann ar na cinn is tábhachtaí atá fágtha in iarthar na hEorpa, agus tá roinnt de na samplaí is fairsinge den chineál gnáthóige seo le fáil in iarthuaisceart Mhaigh Eo.

Is ceantar ar leith é ceantar na Na hAibhne Duibhe i Sléibhte Néifinn. Is áit fhíain, iargúlta í, le bratphortaigh, aillte agus aibhneacha, iad uilig ag cothú roinnt mhaith speicis de phlandaí annamha. Tá tábhacht ag baint leis an áit freisin mar láithreán fara, beatha agus goir do roinnt speicis an nós an Ghé Bhánéadanach Ghraonlannach atá liostaithe in Iarscríbhinn 1 den Treoir maidir le hÉin. Tá tábhacht idirnáisiúnta ag an Abhainn Dhubh ó thaobh an chaomhnaithe de, agus is í an t-aon abhainn amháin in iarthar na hEorpa a bhfuil feidhm aici mar draein ar chóras bhratphortach fairsing atá fós gan mhilleadh, nach mór. Tá tréithe an radharcra agus an fhásaigh seo gan sárú. Is iarrthóir ar stádas Limistéar Speisialta Caomhnaithe í an Pháirc Náisiúnta beartaithe seo, agus is ball í den líonra Natura 2000.

Tá sé beartaithe ionad cuairteoirí a fhorbairt i gceantar Bhaile Chruaich go luath amach anseo.

Cliceáil chun féachaint ar liosta Phortaigh, Mhoinge agus Turlaigh atá suimiúil maidir le Caomhnú, ach nach bhfuil sainithe mar SAC nó SPA

Láithreáin Gheolaíocha Chontae Maigh Eo

Tá liosta de na láithreáin a bhfuil suim geolaíoch ag baint leo, nó Láithreáin Gheolaíocha Contae, le fáil sa Phlean Forbartha Contae. Tá roinnt mhaith de na Láithreáin Gheolaíocha á measúnú faoi lathair ag Suirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann le bheith sainithe mar Limistéir Oidhreachta Nádúrtha (NHAanna).

Cliceáil anseo chun féachaint ar liosta na Láithreán Geolaíoch i Maigh Eo

Deirdre Cunningham

Oifigeach Oidhreachta
Comhairle Contae Mhaigh Eo
Áras an Chontae
Caisleán an Bharraigh
Teileafón : 094 9024444
R-phost : heritageofficer@mayococo.ie
Oscailte:

  More Mayo County Council and Local Government Websites