Mayo County Council logo

Ceisteanna Coitianta

Ceisteanna Coitianta

Céard is Seandálaíocht ann?

Staidéar ar na pobail a mhair san am atá thart is ea an tseandálaíocht.  Déantar an staidéar seo trí mhionscrúdú a dhéanamh ar an ábhar a d'fhág daoine, agus gníomhaíochtaí na ndaoine, ina ndiaidh, idir ábhar nithiúil, ábhar comhshaoil agus ábhar déanmhasach.

Céard is Séadchomhartha Náisiúnta ann?

Séadchomhartha seandálaíochta ar bith atá aitheanta ag Seirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta toisc go bhfuil tábhacht náisiúnta ag baint leis, agus a bhfuil cosaint dhleathach faighte aige dá réir, is ea Séadchomhartha Náisiúnta.

Cé atá freagrach as cosaint na Séadchomharthaí Náisiúnta?

De réir Acht na Séadchomharthaí Náisiúnta 1930-2004 is í an tSeirbhís Séadchomharthaí Náisiúnta atá freagrach as cosaint na séadchomharthaí seandálaíochta seo againne.

Cé leis na suíomhanna agus na séadchomharthaí?

Tá cuid bheag de na séadchomharthaí náisiúnta i seilbh an stáit; Achaidh Chéide mar shampla. Taobh amuigh dó sin, bíonn séadchomharthaí faoi chosaint Acht na Séadchomharthaí Náisiúnta cé go mbíonn siad suite ar thalamh príobháideach uaireanta; ráthanna, uaimheanna talún agus tuamaí meigiliteacha mar shampla. Níl cead cur isteach ar na séadchomharthaí seo gan cead a fháil ón Aire Comhshaoil, Oidhreachta agus Rialtais Áitiúil roimh ré.

Céard is Ceadúnas Tochailt Seandálaíochta ann?

Próiseas eolaíocha is ea tochailt seandálaíochta, ina mbaintear fianaise seandálaíochta den talamh, agus ina ndéantar anailís agus forléiriú ar an bhfianaise sin ionas go bhfaighfimid íomhá gléineach de ghníomhaíochtaí daoine san am atá thart. Bíonn saineolas ag teastáil chun tochailtí mar seo a stiúradh, agus dá bhrí sin, ní mór ceadúnas tochailte a bheith ag gach tochailt seandálaíochta, agus é bronnta ag an Aire Comhshaoil, Oidhreachta agus Rialtais Áitiúil ar dhuine atá cuí-cháilithe i dtuairim na roinne sin.

Céard é an Clár um Shéadchomharthaí agus Áiteanna (RMP)?

Liosta suíomhanna agus a láthair dheimhne atá faoi chosaint Achtanna na Séadchomharthaí Náisiúnta is ea an RMP. Sraith léarscáileanna 6'' do gach contae atá sa chlár, agus innéacs a ghabhann leis ina dtaispeántar na séadchomharthaí agus an limistéir srianta seandálaíochta a bhaineann leo. Is féidir breathnú ar an léarscáil seo agus ar an innéacs i Leabharlanna an Chontae agus in oifigí pleanála.

Céard ba cheart dom a dhéanamh más mian liom obair a dhéanamh gar do shéadchomhartha cláraithe?

Nuair is mian leis an úinéir, nó le duine ar bith eile, obair in aice le nó a bhaineann le séadchomhartha cláraithe a dhéanamh, ní mór dó rabhadh scríofa a thabhairt don Aire Comhshaoil, Oidhreachta agus Rialtais Áitiúil dhá mhí roimh ré.  Tugann sé seo deis don tSeirbhís Séadchomharthaí Náisiúnta cinneadh a dhéanamh faoin gcaoi is fearr dochar don suíomh a sheachaint.

Céard ba cheart dom a dhéanamh má aimsím rud ársa?

De réir an dlí, is le Stát na hÉireann gach rud ársa. Coimeádtar na rudaí seo in Ard-Mhúsaem na hÉireann, Sráid Chill Dara, Baile Átha Cliath 2. Má aimsíonn tú rud ársa, ba cheart an tOifigeach Dualgais in Ard-Mhúsaem na hÉireann a chur ar an eolas faoi a luaithe agus is féidir, trí ghlaoch a chur ar 01 6777444.

Cén tionchar a bhíonn ag an tseandálaíocht ar m'iarratas pleanála?

Mura bhfuil sé i gceist agat tógáil i limistéar atá íogar ó thaobh na seandálaíochta de, nó in aice le séadchomhartha cláraithe, níor cheart go gcuirfidh sé isteach ar d'iarratas. Os a choinne sin, áfach, má tá an suíomh a bhfuil sé beartaithe agat tógáil uirthi i limistéar atá íogair ó thaobh na seandálaíochta de, tá an seans ann go gcuirfear coinníoll ar d'iarratas, agus go mbeidh ort seandálaí a earcú chun measúnacht tionchair sheandálaíochta a dhéanamh nó chun monatóireacht a dhéanamh ar obair sa talamh.

Cén tionchar a bhíonn ag an tseandálaíocht ar REPS (An Scéim um Chosaint na Timpeallachta Tuaithe)?

Ceapadh an scéim seo chun feirmeoirí a spreagadh a gcuid gníomhaíochtaí feirme a dhéanamh ar bhealach neamhdhíobháileach don timpeallacht. Ó thaobh na seandálaíochta de, iarrtar ar fheirmeoirí gan innealra móra feirme a úsáid in aice le séadchomharthaí, srian a chur le líon an stoic a bhíonn ag innilt timpeall séadchomharthaí, an bealach isteach chuig séadchomharthaí a fheabhsú, agus dea-bhail a choinneáil ar na séadchomharthaí i gcónaí.

Conas is féidir liom teagmháil a dhéanamh le seandálaí?

Tá liosta de sheandálaithe atá cáilithe chun ceadúnas a fháil ar fáil ó Rannóg na Séadchomharthaí Náisiúnta. Is féidir é a fháil ó Sheirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta, Roinn Comhshaoil, Oidhreachta, agus Rialtais Áitiúil, Dún Sceine, Lána Fhearchair, Baile Átha Cliath 2 (01-8882000 nó íosghlao 1890 20 20 21) Os a choinne sin, bíonn liosta de sheandálaithe tráchtála sna Golden Pages, agus bíonn suíomhanna idirlín le sonraí teagmhála ag formhór na gcomhlachtaí seandálaíochta.

Ábhar spéise

Seo iad roinnt rudaí a fuarthas le déanaí le linn tochailte ar bhealach Sheachbhóthar Bhaile Chathail, an N5

Gold filligree found at Lowpark.


Fulacht Fiadh trough found at Sonnagh.


Ringed pin found at Lowpark.


  More Mayo County Council and Local Government Websites